Gender

Gender: Engelse term die letterlijk vertaald kan worden als ‘geslacht’ of ‘sekse’. De term heeft echter een veel bredere inhoud en verwijst eveneens naar de culturele, maatschappelijke en psychologische betekenissen van mannelijkheid en vrouwelijkheid

Genderidentiteit: identiteitsbeleving, het gevoel man en/of vrouw te zijn, mede bepaald door tijd en cultuur.

Genderdysforie: oude term voor genderidentiteitstoornis. Wordt echter nog courant gebruikt.

Genderidentiteitstoornis: Wetenschappelijke parapluterm zoals die is opgenomen in de DSM IV (het handboek van psychiatrische ziektebeelden). De term verwijst naar een stoornis wanneer iemands genderidentiteit niet in overeenstemming is met de sekse.

atypische genderontwikkeling: recentere en minder stigmatiserende term die slaat op een genderidentiteit die zich niet congruent de sekse ontwikkelt

Genderklachten: ontevredenheid of lijden dat voortkomt uit het niet overeenstemmen van sekse en genderidentiteit.

Genderexpressie: de wijze waarop uitdrukking wordt gegeven aan de genderidentiteit

Genderrol: hoe de mate van vrouwelijkheid en mannelijkheid wordt weergegeven door het gedrag, de persoonlijke eigenschappen en het uiterlijk van iemand. Ze is afhankelijk van sociale normen en varieert naargelang cultuur, sociale klasse en leeftijd.

Genderdiversiteit: verscheidenheid van genderidentiteit/rol/expressie die de tweedeling man-vrouw overstijgt.

Genderisme: (naar analogie met seksisme): discriminatie op basis van genderexpressie (discriminatie op basis van de wijze waarop iemand zich uitdrukt als man en/of vrouw).

Interseks condities: (interseksualiteit) het bij personen tegelijk aanwezig zijn van geslachtskenmerken van beide sekse, extern en/of intern, volgens de gevallen kan de oorsprong van genetische aard zijn en/of van hormonale aard, of een disfunctie zijn te wijten aan geneesmiddelen tijdens de zwangerschap.

Real-life experience: term afkomstig uit de zogenaamde ‘standards of care’ die verwijst naar de periode waarin iemand wordt geacht te leven conform de verlangde genderidentiteit vooraleer een geslachtsoperatie wordt uitgevoerd.

Sekse: fysiek geslacht

Travestie: Via kledij, gedrag, houding en taalgebruik wordt uitdrukking gegeven aan een vrouwelijke (in geval van mannen) subidentiteit, of mannelijke (in geval van vrouwen) subidentiteit, maar de genderidentiteit hoofdzakelijk mannelijk (voor mannen) of vrouwelijk (voor vrouwen) is.

Transgenderisme: Term die slaat op personen die zowel mannelijke als vrouwelijke identiteitskenmerken combineren. Een (gedeeltelijke) aanpassing van lichaamskenmerken door middel van hormonen en/of operatieve behandeling wordt vaak gewenst.

Transseksualiteit: de ervaren genderidentiteit staat hierbij haaks op de sekse waardoor betrokkene ernstig lijdt. Via geslachtstransitie – hormonen, geslachtsoperatie, etc. - wordt de sekse in overeenstemming gebracht met de beleefde genderidentiteit.

Transseksuele man: vrouw naar man transseksueel persoon. In het Engels FtoM (female to male).

Transseksuele vrouw: man naar vrouw transseksueel persoon. In het Engels MtoF (male to female).

Transitie: periode waarin de genderrolomschakeling zich voltrekt

Transitieproces: medische aanpassing van de sekse via hormonale behandeling en/of (geslachts)operatie.

Transgender: term overgewaaid uit Angelsaksische landen. Wordt gebruikt als overkoepelende term voor alle variaties van genderidentiteit (travestie, transgenderisme, transseksualiteit). In deze term wordt niet verwezen naar een probleem of stoornis, om stigmatisatie of medicalisering van de conditie te vermijden.

Medisch

Endocrinoloog: arts gespecialiseerd in de menselijke hormonale huishouding

Uroloog: arts gespecialiseerd in de werking van de urinewegen, nieren en mannelijke geslachtsorganen.

Logopedist: gespecialiseerde in de spraak

Phoniater: arts gespecialiseerd in de medische behandeling ter verbetering van de stem

Dermatoloog: huidarts

SRS: sex reassignment surgery: het geheel van ingrepen ter wijziging van de geslachtskenmerken.

GCS: gender confirmation surgery: recentere term die verwijst naar het feit dat niet de lichamelijke kenmerken chirurgisch worden gewijzigd, maar wel de genderidentiteit via chirurgie wordt bevestigd.

Mastectomie: (mammectomie) chirurgische verwijdering van de borsten

Hysterectomie: chirurgische verwijdering van de baarmoeder

Oöphorectomie/ovariëctomie: chirurgische verwijdering van de eierstokken

Orchidectomie: chirurgische verwijdering van de teelballen

Vaginectomie: chirurgische verwijdering van de vagina

Penectomie: chirurgische verwijdering van de penis

Phalloplastie: chirurgische constructie van een penis

Meatoidoplastie: chirurgische constructie van een penis via verlenging van de clitoris en urineleider

Scrotoplastie: chirurgische constructie van een balzak

Vaginoplastie: chirurgische constructie van een vagina

Labiaplastie: chirurgische constructie van schaamlippen

Mamma-augmentatie: chirurgische vergroting van het borstvolume

Facial Feminisation Surgery (FFS): aanpassen van de gezichtskenmerken met behulp van esthetische operaties

Epilatie: het verwijderen van storende gelaatsbeharing via elektrolyse of laserbehandeling

Testosterone: mannelijk seksehormoon

Oestrogeen: vrouwelijk seksehormoon.