Geslacht wordt in de Engelse taal als "gender" aangeduid. Dit begrip heeft echter een ruimere betekenis dan het puur biologische. Het verwijst ook naar iemands psychologische, sociale en juridische status. Het gevoel man en/of vrouw te zijn in al deze aspecten heet dan genderidentiteit, of met andere woorden; genderidentiteit is de psychische beleving man en/of vrouw te zijn. Deze genderidentiteit wordt waarneembaar door de handelingen die een persoon stelt in relatie tot de omgeving, en dit om uit te drukken dat hij of zij tot het mannelijk of vrouwelijk geslacht wenst gerekend te worden. De uitdrukking van iemands genderidentiteit in het openbaar heet dan genderrol. Anders uitgedrukt is de genderrol het gedrag dat men stelt om te beantwoorden aan de gedragspatronen die, binnen een bepaalde maatschappij, gebruikelijk worden geacht voor man of vrouw.

Aan het ontstaan van genderidentiteit gaat heel wat vooraf, het is een langdurig en complex proces dat beïnvloed wordt door zowel biologische, opvoedkundige en sociale factoren. Het is een proces dat aanvangt bij de verwekking en eindigt in de volwassenheid. Slechts wanneer het lichamelijke geslacht niet in overeenstemming is met de psychologische geslachtsbeleving en dit een ernstig psychisch lijden veroorzaakt, spreekt men van genderklachten. In de DSM IV, het handboek van psychische ziektebeelden heeft men het over een genderidentiteitsstoornis (Gender Identity Disorder – GID) of genderdysforie. of nog: atypische genderontwikkeling

Iedere beleving van genderidentiteit is heel individueel. Het psychisch lijden dat gepaard gaat met genderklachten, kan variëren van licht tot heel ernstig. Er bestaan verschillende termen om de gradaties van deze klachten over de genderbeleving mee aan te duiden. Artificieel zou een opsplitsing gemaakt kunnen worden in een drietal categorieën: travestie, transgenderisme, transseksualiteit.

Cross-dressing (of travestie) wordt beschouwd als een milde genderklacht, transseksualiteit als de meest uitgesproken vorm, transgenderisme als een tussenvorm hiervan. Al deze vormen van gendervariatie hebben een uitingsvorm, want een psychisch onbehagen - licht of ernstig - kan niet weggecijferd worden. Hoe en in welke mate uiting zal gegeven worden aan dit gevoel, zal afhankelijk zijn van heel wat factoren. Maar vast staat dat het doel ervan steeds hetzelfde is: psychisch welbehagen, of een gevoel van evenwichtige genderidentiteit bereiken.

Hoewel genderdysfore belevingen zo oud zijn als de mensheid zelf, toch bestaat er nog steeds geen éénduidig antwoord omtrent oorzaken. Zowel vanuit biologische als vanuit psychologische hoek, bestaan hypothesen. De wetenschappelijke consensus hierrond gaat steeds meer in de richting van een multicausale oorzaak.